خسرو و شیرین نظامی گنجوی بخش 15 ( عشرت خسرو در مرغزار و سیاست هرمز )

قضا را از قضا یک روز شادان
به صحرا رفت خسرو بامدادان

تماشا کرد و صید افکند بسیار
دهی خرم ز دور آمد پدیدار

به گرداگرد آن ده سبزه‌ی نو
بر آن سبزه بساط افکنده خسرو

می سرخ از بساط سبزه می‌خورد
چنین تا پشت بنمود این گل زرد

چو خورشید از حصار لاجوردی
علم زد بر سر دیوار زردی

چو سلطان در هزیمت عود می‌سوخت
علم را می‌درید و چتر می‌دوخت

عنان یک رکابی زیر می‌زد
دو دستی با فلک شمشیر می‌زد

چو عاجز گشت از این خاک جگرتاب
چو نیلوفر سپر افکند بر آب

ملک‌زاده در آن ده خانه‌ای خواست
ز سرمستی در او مجلس بیاراست

نشست آن شب بنوشانوش یاران
صبوحی کرد با شب زنده‌داران

سماع ارغنونی گوش می‌کرد
شراب ارغوانی نوش می‌کرد

صراحی را ز می پر خنده می‌داشت
به می جان و جهان را زنده می‌داشت

مگر کز توسنانش بدلگامی
دهن بر کشته‌ای زد صبح بامی

وز این غوری غلامی نیز چون قند
ز غوره کرد غارت خوشه‌ای چند

سحرگه کافتاب عالم‌افروز
سر شب را جدا کرد از تن روز

نهاد از حوصله زاغ سیه پر
به زیر پر طوطی خایه زر

شب انگشت سیاه از پشت برداشت
ز حرف خاکیان انگشت برداشت

تنی چند از گران‌جانان که دانی
خبر بردند سوی شه نهانی

که خسرو و دوش بی‌رسمی نموده است
ز شاهنشه نمی‌ترسد چه سود است

ملک گفتا نمی‌دانم گناهش
بگفتند آنکه بیداد است راهش

سمندش کشتزار سبز را خورد
غلامش غوره‌ی دهقان تبه کرد

شب از درویش بستد جای تنگش
به نامحرم رسید آواز چنگش

گر این بیگانه‌ای کردی نه فرزند
ببردی خان و مانش را خداوند

زند بر هر رگی فصاد صد نیش
ولی دستش بلرزد بر رگ خویش

ملک فرمود تا خنجر کشیدند
تکاور مرکبش را پی بریدند

غلامش را به صاحب غوره دادند
گلابی را به آبی شوره دادند

در آن خانه که آن شب بود رختش
به صاحبخانه بخشیدند تختش

پس آنگه ناخن چنگی شکستند
ز روی چنگش ابریشم گسستند

سیاست بین که می‌کردند از این پیش
نه با بیگانه با دردانه‌ی خویش

کنون گر خون صد مسکین بریزند
ز بند یک قراضه برنخیزند

کجا آن عدل و آن انصاف سازی
که با فرزند از اینسان رفت بازی

جهان ز آتش‌پرستی شد چنان گرم
که بادا زین مسلمانی تو را شرم

مسلمانیم ما او گبر نام است
گر این گبری مسلمانی کدام است

نظامی بر سرافسانه شو باز
که مرغ بند را تلخ آمد آواز